Reflectoraties - Jaargang 4, nr. 8
woensdag 22 november 2006 door Harrie MandersEen bezoek aan ENTRY2006 – Wie werden wir leben?
Impressies van Harrie Manders en Ivy Goedegebure
In het Ruhrgebied, de bakermat van de Duitse industrie, (het vervallen overblijfsel van het industriële tijdperk) komt het nieuwe verschijnsel van de ‘Industriekultur’ naar voren. Het Ruhrgebied is zich aan het herpositioneren en men kijkt daarbij ook naar Nederland waar innovatie door de ‘creatieve industrie’ in opkomst is. Essen in het Ruhrgebied zijn voor het jaar 2010 uitgeroepen tot ‘Cultuurhoofdstad’ van Europa. Een Internationaal voorspel hierop is de ENTRY 2006 in Essen met 100 dagen schoonheid, creativiteit en verwondering. Speciaal voor Duitse en Nederlandse ondernemers en kennisinstituten was er de gelegenheid om zich in innovatieprocessen te verdiepen en kennis te maken met de Nederlandse manier om oplossingen te creëren.
Human behaviour
Wij bezochten op de themadag ‘human behaviour’ twee workshops. Eén over het gebruik van mindmaps in zoekmachines. Op welke wijze kun je zoekprocessen in grote databestanden effectiever maken? Hoe kun je een meer mensgerichte benadering in zoekmachines voor grote databanken implementeren. Door gebruik te maken van mindmaps om kenniselementen weer te geven en deze vervolgens te gebruiken om nieuwe associaties tussen kenniselementen op het spoor te komen, wordt het menselijk zoekgedrag beter nagebootst. Dit levert direct veel betere resultaten op bij zoekvragen. Dit riep wel allerlei vragen op over in hoeverre het mogelijk is menselijke kennis volledig te expliciteren/formaliseren. We hebben het dan alleen over formele, rationele kennis; maar hoe krijg je meer de context waarbinnen bepaalde kennis ontstaat overgedragen. Hoe kan men tegemoet komen aan de onbewuste, taciete kennis. Toch was dit een goed voorbeeld van innovatie die tot stand komt door een bepaalde techniek (mindmapping) toe te passen op een ander domein (zoekmachines). Wij bezochten op de themadag ‘human behaviour’ twee workshops. Eén over het gebruik van mindmaps in zoekmachines. Op welke wijze kun je zoekprocessen in grote databestanden effectiever maken? Hoe kun je een meer mensgerichte benadering in zoekmachines voor grote databanken implementeren. Door gebruik te maken van mindmaps om kenniselementen weer te geven en deze vervolgens te gebruiken om nieuwe associaties tussen kenniselementen op het spoor te komen, wordt het menselijk zoekgedrag beter nagebootst. Dit levert direct veel betere resultaten op bij zoekvragen. Dit riep wel allerlei vragen op over in hoeverre het mogelijk is menselijke kennis volledig te expliciteren/formaliseren. We hebben het dan alleen over formele, rationele kennis; maar hoe krijg je meer de context waarbinnen bepaalde kennis ontstaat overgedragen. Hoe kan men tegemoet komen aan de onbewuste, taciete kennis. Toch was dit een goed voorbeeld van innovatie die tot stand komt door een bepaalde techniek (mindmapping) toe te passen op een ander domein (zoekmachines).Betekenisvol ontwerpenEen tweede workshop ging over betekenisvol ontwerpen (‘design’). Onderzoek leert dat mensen bij producten bepaalde associaties hebben en dat dit vervolgens bepaalde emoties oproept. Door het ontwerpproces omgekeerd hierop af te stemmen kun je beter producten maken die op een bepaalde doelgroep afgestemd zijn. Innovatie, die ontstaat door gebruik te maken van onderzoek van menselijk gedrag. Ook kwam hierbij naar voren dat mensen steeds minder louter op basis van de functionaliteit voor een product vallen, maar dat de vorm en de betekenis die je eraan geeft steeds meer bepalend worden. Het ontwerpproces moet daarop aansluiten.
Een tweede workshop ging over betekenisvol ontwerpen (‘design’). Onderzoek leert dat mensen bij producten bepaalde associaties hebben en dat dit vervolgens bepaalde emoties oproept. Door het ontwerpproces omgekeerd hierop af te stemmen kun je beter producten maken die op een bepaalde doelgroep afgestemd zijn. Innovatie, die ontstaat door gebruik te maken van onderzoek van menselijk gedrag. Ook kwam hierbij naar voren dat mensen steeds minder louter op basis van de functionaliteit voor een product vallen, maar dat de vorm en de betekenis die je eraan geeft steeds meer bepalend worden. Het ontwerpproces moet daarop aansluiten.Beide workshops leidden vervolgens tot allerlei bespiegelingen over de aard van problemen (in organisaties, productieproces, omgang met de klant) en de manieren waarop je hier een antwoord op kunt geven. Er ontstond een pleidooi om hiermee meer organisch om te gaan. Innovatie ontstaat niet als oplossing voor een probleem; maar het creatieve denken krijgt ruimte wanneer je ook los kunt komen van vastomlijnde kaders, waardoor een probleem in een ander perspectief komt te staan. Innovatie is ook oude kennis weggooien/afbreken.
Arbeid en toekomst
Entry2006 was verder vooral een tentoonstelling over een blik in de toekomst. Welk paradijs (virtueel, met nieuwe technologieën) staat ons te wachten? Wat is de toekomst van de stad? Hoe ziet het slimme wonen eruit? Het industriepark zelf is een voorbeeld van de omvormingen die plaatsvinden, namelijk de esthetisering van de overblijfselen van het industriële tijdperk. Het domein van de mijnwerker omgevormd tot een designparadijs. Het zoeken naar de natuurlijke vormen in de wereld van de machines, de brug tussen Charlie Chaplins Modern Times en The Matrix, en daarbinnen was het zoeken naar een ‘werkende mens’. Dit is wat er overblijft van de wereld van de arbeid als deze zich naar elders (China, India) verplaatst? De kenniswerker die met steeds meer creativiteit en inventiviteit de vorm geeft aan de producten die elders gemaakt zijn?
Entry2006 was verder vooral een tentoonstelling over een blik in de toekomst. Welk paradijs (virtueel, met nieuwe technologieën) staat ons te wachten? Wat is de toekomst van de stad? Hoe ziet het slimme wonen eruit? Het industriepark zelf is een voorbeeld van de omvormingen die plaatsvinden, namelijk de esthetisering van de overblijfselen van het industriële tijdperk. Het domein van de mijnwerker omgevormd tot een designparadijs. Het zoeken naar de natuurlijke vormen in de wereld van de machines, de brug tussen Charlie Chaplins Modern Times en The Matrix, en daarbinnen was het zoeken naar een ‘werkende mens’. Dit is wat er overblijft van de wereld van de arbeid als deze zich naar elders (China, India) verplaatst? De kenniswerker die met steeds meer creativiteit en inventiviteit de vorm geeft aan de producten die elders gemaakt zijn?Het belang van de creatieve sector wordt ook in Nederland sterk erkent. Het innovatieplatform heeft deze sector niet voor niets uitgeroepen tot één van de vier sleutelgebieden van de Nederlandse economie. Het roept de vraag op welke competenties er nodig zijn, om in een wereld waarin innovatie, inventiviteit, creativiteit en esthetisering een rol spelen. Een uitdaging voor de HRM-bachelor?
Innovatie is juist ook voor MKB bedrijven van belang en daarom organiseert de Limburg Design Association op 1 februari 2007 een Euregionaal netwerk ‘event’ voor midden en kleinbedrijf met als thema ‘What can ‘design’ contribute to my business?’ Meer informatie hierover: www.designexperience.nl.
